Vlak vóór Kerstmis heeft bisschop Ron van den Hout zijn toekomstvisie ‘Verbonden met elkaar in Christus – Kompas voor de toekomst’ voor het bisdom Roermond gepresenteerd. Digitaal is deze al breed verspreid en deze week ontvangen alle parochies ook enkele exemplaren van de gedrukte brochures. Deze zijn bedoeld om in de parochie(federaties) met elkaar het gesprek over de toekomstvisie aan te gaan.
De toekomstvisie is de uitkomst van een synodaal traject waaraan zo’n 150 mensen uit het hele bisdom hebben meegewerkt. Dit jaar wil het bisdom die synodale reis vervolgen en verbreden. ‘Verbonden met elkaar in Christus’ is het de bedoeling dat pastores, vrijwilligers en parochianen samen het gesprek over de toekomst van de Kerk blijven voeren, met het ‘Kompas voor de toekomst’ als uitgangspunt.
Priesterstudiedagen
Het bisdom zal dit vervolgtraject deels organiseren en faciliteren. Tegelijkertijd wordt iedereen gestimuleerd om heel breed – zowel formeel als informeel – het gesprek met elkaar aan te gaan. Tijdens de priesterstudiedagen in februari is de toekomstvisie het belangrijkste onderwerp van gesprek (zie ook apart bericht over priesterstudiedagen). Deze dagen worden benut om het gezamenlijk kompas goed te richten, om verbonden met elkaar de uitdagingen van deze tijd aan te gaan. De onlangs gepresenteerde toekomstvisie bevat veel onderwerpen waarover priesters tijdens de studiedagen met elkaar in gesprek kunnen gaan om te komen tot gemeenschappelijk begrip. Er is ruime aandacht voor onderwerpen als kennis, houding en gedrag, die passen bij het samen op weg gaan naar een synodale kerk.
Regiobijeenkomsten
De volgende stap die gezet wordt voor het implementeren van de toekomstvisie is de organisatie van drie regionale bijeenkomsten met kerkbesturen, leden van pastorale teams en belangstellende gelovigen om het gesprek over de toekomstvisie te verbreden. Deze vinden plaats op donderdag 9 april voor Noord-Limburg, maandag 13 april voor Midden-Limburg en woensdag 15 april voor Zuid-Limburg. Alle drie de bijeenkomsten beginnen om 19.00 uur. De uitnodiging met het programma, de locatie en het verzoek voor aanmelding volgt op korte termijn.
Eigen initiatieven stimuleren
Tegelijkertijd hoopt het bisdom dat in parochies en andere kerkelijke groepen iedereen zoveel mogelijk in gesprek is over de toekomstvisie. Eigen initiatieven om de tekst te bespreken of om met de bouwstenen uit de brochure aan de slag te gaan, worden zeer op prijs gesteld. Dat gesprek kan informeel plaatsvinden, bijvoorbeeld voor of na de H. Mis in de parochiekerk of tijdens ontmoetingen tussen gelovigen. Het kan bewust ingepland worden tijdens de verschillende overleggen die lokaal en regionaal bestaan. Bisschop Van den Hout hoopt dat de toekomstvisie op deze manier door alle betrokken katholieken in Limburg gedragen wordt en het een gezamenlijke weg van alle gelovigen wordt, die levendig getuigen van hun geloof en samen bouwen aan vitale geloofsgemeenschappen.
Vragen als handreiking
Tijdens de formele en informele gesprekken kan gesproken worden over vragen als:
- Wat betekent deze toekomstvisie voor mij vanuit mijn rol en positie in de kerk?
- Wat spreekt mij het meest aan in deze toekomstvisie?
- Welke onderwerp of bouwsteen inspireert me in het bijzonder?
- Aan welke vernieuwing kan en wil ik graag een bijdrage leveren?
- Welke verbindingen vragen aandacht?
- Welke elementen mis ik in deze visie die ik graag nog uitgewerkt zou zien?
- Hoe ga ik zelf als zelfbewuste katholieke gelovige zichtbaar getuigen?
- Op welke wijze kunnen we de vooruitgang met elkaar zichtbaar maken?
- Wat heb jij nodig om betrokken te blijven?
Themawebsite
Op de website van het bisdom wordt een themapagina over de toekomstvisie en de synodale kerk ingericht. Deze is onder meer bedoeld om lokale ervaringen, bevindingen en nieuwe initiatieven te delen. Het wordt zeer gewaardeerd wanneer deze naar het bisdom worden gestuurd om op de site te publiceren. Op die manier kunnen geloofsgemeenschappen elkaar stimuleren en op nieuwe ideeën brengen.
De kerk van de toekomst is een netwerk van verbonden gemeenschappen, die in de geest van paus Franciscus op een synodale manier midden in de samenleving staan en daar richting, hoop en betekenis bieden. Paus Leo XIV is het nieuwe jaar gestart met het concreet vervolg geven hieraan door een consistorie met de kardinalen op een duidelijk synodale wijze te organiseren.
Lees ook: Buitengewoon consistorie was exercitie in synodaal overleg
Bruggen bouwen
Bij de synodale reis die in 2025 is gestart, heeft het bisdom veel vertrouwen, betrokkenheid en bevlogenheid ervaren. Het proces wordt nu gefaseerd vervolgd, met het doel de veranderkracht te vergroten, door elkaar te bemoedigen om stappen te zetten en durven los te laten wat niet helpend is. Op deze manier kan gebouwd worden aan de noodzakelijke vernieuwing, passend binnen de toekomstvisie, met bruggenbouwers en allen die een bijdrage kunnen en willen leveren. Dat kan door op kleine schaal als zelfbewuste katholieke gelovige en als ambtsdrager in de parochies, in het bisdom én in de samenleving zichtbaar te getuigen én vernieuwingen te verwezenlijken.
Deze weken wordt in het hele land weer de Actie Kerkbalans gehouden. Bij kerken hangen posters en spandoeken. Op diverse zenders zijn zelfs radiospotjes te horen. Al meer dan 50 jaar organiseren de grote christelijke kerkgenootschappen samen een campagne om hun leden te vragen hun jaarlijkse kerkbijdrage te betalen. Nu er in parochies van alles speelt rond federatievorming en het wel of niet sluiten van kerken, luidt de vraag: hoe gaan we verder met Kerkbalans?
Het idee achter de jaarlijkse campagne is dat parochianen vanuit hun persoonlijke betrokkenheid bij de lokale geloofsgemeenschap elk jaar of elke maand op vrijwillige basis een bedrag aan hun eigen parochie betalen om deze financieel overeind te houden. Het is geen contributie of belasting, maar een persoonlijke gift uit overtuiging, die ook nog eens fiscaal aftrekbaar is als de parochie haar Anbi-status op orde heeft.
Parochies zijn in financiële zin kleine bedrijven, maar moeten het voor hun inkomsten hoofdzakelijk hebben van vrijwillige donaties van gelovigen: collectes op zondag, kaarsengeld, misstipendia én de reguliere kerkbijdrage van parochianen. Soms hebben parochies ook wat inkomsten uit de verhuur van gebouwen, pacht van landerijen of opbrengsten uit beleggingen, maar daarnaast blijft de kerkbijdrage van parochianen een belangrijke bron van inkomsten. En die loopt al jaren terug. Vandaar de vraag: hoe willen we hier als bisdom en parochies mee verder gaan?
Geen echte campagne
De terugloop heeft niet alleen te maken met een lager kerkbezoek, want dat is er in andere bisdommen ook en daar is wel een grotere betrokkenheid bij de Actie Kerkbalans. Het heeft óók te maken met het feit dat parochianen in Limburg zich blijkbaar niet meer bewust zijn van het feit dat hun financiële bijdrage belangrijk is om de eigen geloofsgemeenschap te ondersteunen. Daarnaast valt ook al jaren te constateren dat parochies in het bisdom Roermond weinig actie ondernemen om parochianen hierop te wijzen. En misschien moet het bisdom ook de hand in eigen boezem steken en doen we te weinig of de verkeerde dingen om parochies te motiveren.
Van een echte campagne rond Actie Kerkbalans is bijna nergens sprake. Vaak blijft het beperkt tot het uitdelen van een folder of een berichtje in het parochieblad. Allerlei voorstellen die vanuit het landelijk campagneteam worden gedaan om Kerkbalans meer ‘body’ te geven, lijken in de Limburgse löss niet te landen. Zelden worden mensen persoonlijk uitgenodigd om kerkbijdrage te betalen of om hun jaarlijkse bijdrage te verhogen. De tijd dat er huis-aan-huis brieven of collectezakjes werden bezorgd én opgehaald, lijkt definitief achter ons te liggen. De technische mogelijkheden die een platform als SILA biedt om actieve parochianen persoonlijk aan te schrijven, worden nauwelijks benut.
Alternatieven?
Die terughoudendheid is enerzijds begrijpelijk, omdat bedelen niet leuk is. Maar anderzijds is het in het belang van de parochie(federaties) zelf dat ze werk maken van fondswerving. Blijkbaar werkt de formule van Actie Kerkbalans, zoals we die nu al meer dan een halve eeuw kennen, in Limburg niet meer. Interessant is de vraag of dat ook echt zo is? Of doen we iets verkeerd? En welke alternatieven er zijn? Het bisdom zou graag van kerkbesturen of betrokken parochianen horen hoe zij daarover denken. Hoe gaan we samen verder met Actie Kerkbalans? Mail uw ideeën en suggesties naar perschef Matheu Bemelmans, die Actie Kerkbalans in het bisdom Roermond coördineert. Hij is heel benieuwd hoe hier in parochies over wordt gedacht.
Bisschop Ron van den Hout en rector Lambert Hendriks van het grootseminarie Rolduc
maken deze en volgende week een rondreis door India.
Ze bezoeken daar de thuisbisdommen van de Indiase priesters en priesterstudenten
die in Limburg wonen en werken.
In Den Bosch wordt een inspiratiemiddag gehouden van de Beweging van hoop, een iniatief van de gezamenlijke Nederlandse bisdommen.
In alle christelijke kerken wordt de Week van gebed voor eenheid van de christenen gehouden.
Op initiatief van paus Franciscus wordt er op deze zondag extra aandacht besteed aan de Bijbel.
Op Carnavalsmaandag en -dinsdag zijn de kantoren van het bisdom Roermond gesloten.
Aswoensdag is het begin van de 40-daagse voorbereidingstijd op Pasen. Vandaag begint ook de Vastenactie.